Jodium, een onderschat mineraal

Jodium: een onderschat mineraal voor schildklier, weerstand en stofwisseling

Waarom een jodiumtekort veel vaker voorkomt dan je denkt

Wanneer mensen aan jodium denken, denken ze meestal direct aan de schildklier. Dat is begrijpelijk, want zonder jodium kan de schildklier geen schildklierhormonen aanmaken. De werking van het mineraal jodium wordt dan ook zeer onderschat. Jodium doet veel meer dan alleen de schildklier ondersteunen. Vrijwel alle klierweefsels in het lichaam gebruiken jodium, waaronder de borsten, eierstokken, prostaat, speekselklieren, maag, alvleesklier en het immuunsysteem.

Steeds meer deskundigen uit de integratieve geneeskunde zijn van mening dat een groot deel van de bevolking een suboptimaal jodiumniveau heeft. De huidige leefstijl, voeding en blootstelling aan milieuverontreiniging zouden de behoefte aan jodium kunnen verhogen.

Waarom is jodium zo belangrijk?

Jodium is een essentieel spoorelement. Je lichaam kan het niet zelf maken en is volledig afhankelijk van voeding.

De bekendste functie is de aanmaak van de schildklierhormonen T4 en T3. Deze hormonen regelen vrijwel iedere cel in het lichaam en beïnvloeden onder andere:

• de stofwisseling;
• de lichaamstemperatuur;
• de energieproductie;
• de hersenfunctie;
• de darmwerking;
• de hartslag;
• de vruchtbaarheid.

Een langdurig tekort aan jodium kan daarom veel verdergaande gevolgen hebben dan alleen een trage schildklier. Maar bij een trage schildklier is jodiumtekort vaak de oorzaak.

Jodium is belangrijk voor alle klieren

Minder bekend is dat ook andere organen jodium gebruiken.

Onderzoek laat zien dat jodium zich ophoopt, omdat het daar nodig is, in onder andere:

• borstweefsel;
• eierstokken;
• baarmoeder;
• prostaat;
• speekselklieren;
• maagslijmvlies;
• pancreas.

Binnen de integratieve geneeskunde wordt daarom aangenomen dat jodium een bredere rol speelt in de gezondheid van deze weefsels dan jarenlang is gedacht.

Jodium en het immuunsysteem

Jodium is zeer belangrijk voor de weerstand, het heeft ook antimicrobiële eigenschappen.

Al meer dan honderd jaar wordt jodium uitwendig gebruikt om bacteriën, virussen en schimmels onschadelijk te maken. Gorgelen met verdunde jodium oplossing bij keelontsteking. Ook in het lichaam speelt jodium waarschijnlijk een rol bij de natuurlijke afweer. Sommige onderzoekers vermoeden dat een optimale jodiumstatus het immuunsysteem ondersteunt, hoewel hierover nog veel wetenschappelijk onderzoek nodig is. Er zou veel minder antibiotica en zelfs minder vaccinaties nodig bij een goede jodiumstatus.

Een goede jodiumvoorziening draagt in ieder geval bij aan een normaal functionerend immuunsysteem via een gezonde schildklierfunctie.

Meer blootstelling aan bromide en fluoride

Onze leefomgeving is de afgelopen decennia sterk veranderd.

We worden blootgesteld aan stoffen zoals:

• bromide (onder andere in sommige voedingsmiddelen zoals brood, broodproducten en brandvertragers);
• fluoride in tandpasta is giftig volgens experts;
• perchloraat;
• bepaalde zware metalen.

Deze stoffen kunnen concurreren met jodium bij opname in de cellen. Daardoor kan de behoefte aan jodium hoger zijn dan vroeger en de opname lager.

Binnen de orthomoleculaire geneeskunde wordt bovendien aangenomen dat een optimale jodiumstatus het lichaam kan ondersteunen bij het uitscheiden van deze zogenoemde halogenen. De mate waarin dit klinisch relevant is, wordt nog onderzocht.

Een jodiumtekort komt vaker voor dan gedacht

De officiële aanbevelingen voor jodium zijn gebaseerd op het voorkomen van ernstige tekorten en struma (vergrote schildklier).

Volgens diverse internationale experts ligt de hoeveelheid jodium die nodig is voor een optimale werking van alle lichaamsweefsels waarschijnlijk hoger.

Dat betekent niet dat iedereen automatisch hoge doseringen nodig heeft, maar wel dat een suboptimale jodiumstatus mogelijk vaker voorkomt dan gedacht.

Risicogroepen zijn onder andere:

• mensen die weinig vis eten;
• veganisten;
• mensen die geen zuivel gebruiken;
• mensen die weinig eieren eten;
• zwangere vrouwen;
• mensen met een eenzijdig voedingspatroon.

Mogelijke signalen van een jodiumtekort

Een tekort kan zich uiten in uiteenlopende klachten, zoals:

• vermoeidheid;
• kouwelijkheid;
• droge huid;
• haaruitval;
• gewichtstoename;
• obstipatie;
• concentratieproblemen;
• trage schildklierfunctie.

Binnen de integratieve geneeskunde wordt daarnaast een verband gelegd tussen een jodiumtekort en het ontstaan van cystevorming, bijvoorbeeld in de borsten of eierstokken. Hoewel hiervoor aanwijzingen bestaan, is aanvullend wetenschappelijk onderzoek nodig om deze relatie verder te bevestigen.

Mijn eigen ervaring met cliënten die een jodiumtekort lijken te hebben

“In mijn praktijk zie ik regelmatig mensen die aanvullende schildklier medicijnen gebruiken. Dat kan heel goed een teken zijn van een jodiumtekort. Daarbij zijn de medicijnen niet altijd optimaal of  zijn de schildklierwaarden niet altijd optimaal in beeld gebracht. Dat beschrijf ik mijn blog over de schildklier. Ook zie ik vaak mensen  met klachten die passen bij een suboptimale jodiumstatus, zoals vermoeidheid, een trage stofwisseling of een moeizaam herstel van de schildklierfunctie. Een beoordeling van de voeding laat dan vaak zien dat de jodiuminname laag is.”

De reden dat ik vaak zie of er sprake zou kunnen zijn van een mogelijk jodiumtekort is de jodiumhuidtest.

Maak een vlek als een pingpong balletje op je huid binnenkant onderarm. Laat die drogen. En hou bij hoe lang het duurt voordat de vlek vervaagt. Je kunt hiervoor betadine gebruiken. Hoe sneller de vlek vervaagd, hoe groter het aannemelijk is dat er sprake is van een jodiumtekort. De vlek zou 12-24 uur zichtbaar moeten blijven, afhankelijk van of jee 1% of 2% jodium oplossing hebt.

Je kunt eventueel nog aanvullend een jodium-urine test doen. Hoe minder jodium je uitplast, hoe groter het jodiumtekort kan zijn.

 

Is er een jodiumfobie ontstaan?

De afgelopen jaren is veel aandacht geweest voor de mogelijke risico’s van een te hoge jodiuminname.

Daardoor zijn veel mensen juist bang geworden voor jodium.

Vroeger werd jodium door artsen veel vaker gebruikt dan tegenwoordig. We lijken er banger voor te zijn geworden, maar is dat terecht?

 

Voor gezonde volwassenen geldt echter dat een inname boven de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid niet automatisch schadelijk is. De veiligheid hangt af van de totale inname, de individuele gezondheid en de schildklierfunctie.

Bij mensen met bepaalde schildklieraandoeningen, zoals de ziekte van Hashimoto, de ziekte van Graves of autonome schildklierknobbels, is voorzichtigheid geboden. Overleg in deze situaties altijd met een arts of deskundige voordat je met jodiumsuppletie begint.

 

Ook hoor je soms dat de keto leefstijl niet goed is voor de schildklier omdat  soms de waarde van de schildklierhormonen omlaag gaan.

Echter er bestaat ook zo iets als schildklier resistentie waarbij meer schildklierhormonen nodig zijn voor het zelfde effect.

Door de keto leefstijl zie je vaak dat de schildklier juist gevoeliger reageert en dus minder schildklierhormonen nodig heeft.

Hoe kun je jodium aanvullen?

De beste basis blijft een gevarieerd voedingspatroon.

Goede natuurlijke bronnen zijn:

• zeevis;
• schaal- en schelpdieren;
• eieren;
• zuivel;
• zeewieren (met mate, vanwege de grote verschillen in jodiumgehalte).

Soms kan aanvulling met een supplement zinvol zijn.

Binnen de integratieve geneeskunde wordt vaak gekozen voor combinaties van kaliumjodide en elementair jodium, omdat verschillende weefsels deze vormen verschillend opnemen. Het  product Lugol’s jodium oplossing bevat beide combinaties.

De standaard aanbevolen hoeveelheid van jodium is 150 mcg per dag. Maar volgens experts is het verbruik van jodium in ons lijf al 10-12 mg per dag, dat is vele malen hoger. Met 2 druppels Lugol  jodium oplossing 5% kan dat aangevuld worden. Dit bevat namelijk 6 mg jodium per druppel.

Belangrijk is om een supplement langzaam op te bouwen en daarbij ook aandacht te besteden aan andere voedingsstoffen die samenwerken met jodium, zoals:

• selenium;
• magnesium;
• zink;
• vitamine C;
• vitamine B2;
• vitamine B3.

Een goede begeleiding is hierbij belangrijk, zeker wanneer hogere doseringen worden overwogen.

Conclusie

Jodium is veel meer dan alleen een mineraal voor de schildklier. Het speelt een belangrijke rol in de stofwisseling, energieproductie en het functioneren van verschillende klierweefsels.

Door veranderingen in onze voeding en leefomgeving kan de behoefte aan jodium hoger zijn dan vroeger. Tegelijkertijd lijkt de aandacht vooral uit te gaan naar de risico’s van een te hoge inname, terwijl een suboptimale jodiumstatus mogelijk veel vaker voorkomt.

Heb je klachten die passen bij een trage stofwisseling of vraag je je af of je voldoende jodium binnenkrijgt? Dan kan een beoordeling van je voeding, leefstijl en schildklierfunctie waardevolle inzichten geven. Een individuele aanpak is daarbij altijd belangrijk.

Lees hier meer over de keto leefstijl: Omarm je ketonen

Lees hier meer over Keto zonder klachten

Ga naar MeetIns.nl Centrum voor Insulineresistentie en Insuline Metingen